Omdat geweld een manifest probleem vormt voor een samenleving, is het louter stopzetten of afwenden van geweld een evidente eerste stap, maar omgaan met conflicten vraagt meer: ook de onderliggende dimensies moeten ontleed worden.

In het programma Vrede & samenleving focust het Vredesinstituut op mogelijke bronnen van geweld en zoekt het naar verklaringen. Daarnaast neemt het instituut sociale processen onder de loep die de voorwaarden voor vrede beïnvloeden, zowel lokaal als internationaal. Het onderzoek vertrekt vanuit concrete problemen of opvallende vaststellingen die verdere analyse vereisen. Wat is de plaats van geweld in de leefwereld van jongeren? Hoe gaan mensen om met het herdenken en herinneren van conflicten? En wat is de invloed van democratische politieke structuren op vrede?

Omdat de betekenis van vrede afhankelijk is van de sociale, politieke, economische en culturele context waarin het begrip gebruikt wordt, is een voortdurende reflectie op de gebruikte concepten en begrippen noodzakelijk.