Recordaantal weigeringen voor wapenexport naar Saoedi-Arabië en Verenigde Arabische Emiraten

21 Februari 2018

In 2016 weigerden de Europese lidstaten meer wapenexportlicenties naar Saoedi-Arabië en de Verenigde Arabische Emiraten dan ooit tevoren. Dat becijferde het Vlaams Vredesinstituut op basis van het recent verschenen officiële jaarverslag over wapenexport van de EU.

In 2016 weigerden de Europese lidstaten 18 vergunningen voor wapenexport naar Saoedi-Arabië en 17 vergunningen voor wapenexport naar de Verenigde Arabische Emiraten (VAE). Dit is beduidend meer dan in voorgaande jaren. Bovendien lijkt het erop dat defensiebedrijven in een aantal landen informeel al het signaal te krijgen dat een vergunningsaanvraag weinig kans maakt, waardoor ze geen formele procedure opstarten.

De betrokkenheid van Saoedi-Arabië en de VAE in de conflicten in Jemen en Syrië vormt de belangrijkste reden voor de weigeringen. “Daarbij roepen overheden vooral het risico in dat de wapens gebruikt zullen worden voor schendingen van het internationaal humanitair recht en mensenrechten. Ook het risico dat de wapens uiteindelijk ergens anders terecht zullen komen, speelt mee in de vele weigeringen,” verduidelijkt Diederik Cops, onderzoeker bij het Vlaams Vredesinstituut.

België: risico op shopping

Er bestaan binnen de EU verschillende visies over de wenselijkheid van wapenexport naar Saoedi-Arabië en de VAE. Ook binnen België zijn de meningen sterk verdeeld.

De Vlaamse regering weigert, met brede steun in het Vlaams Parlement, wapenexport naar landen die betrokken zijn in het conflict in Jemen. Dat leidde tot 4 geweigerde vergunningen voor Saoedi-Arabië en de VAE in 2016. De Waalse Regering laat wapenexport naar beide landen echter wel toe. In 2016 reikte het Waals Gewest voor 33 miljoen euro wapenexportlicenties voor Saudi-Arabië uit, en voor 48,6 miljoen euro voor de VAE. Het ging vooral om vuurwapens, munitie en gepantserde voertuigen. Het weigerde geen enkele wapenexportlicentie voor deze landen.

De grote verschillen in het wapenexportbeleid van de gewesten is volgens het Vlaams Vredesinstituut een belangrijk aandachtspunt voor België. “Het risico bestaat dat producenten sommige gevoelige vergunningen laten aanvragen door een zusterbedrijf in een ander gewest. Het is van groot belang dat de gewesten op intensieve wijze relevante informatie met elkaar uitwisselen,” aldus nog Diederik Cops.

Tabel. Goedgekeurde en geweigerde vergunningen door Europese lidstaten voor export naar Saoedi-Arabië en de VAE, 2008-2016.

 

Export  naarSaoedi-Arabië

Export  naar de VAE

Goedgekeurde vergunningen

Geweigerde vergunningen

Goedgekeurde vergunningen

Geweigerde vergunningen

2008

561

0

769

0

2009

938

0

1143

13

2010

1256

0

1438

3

2011

859

1

887

3

2012

943

12

895

5

2013

882

11

929

8

2014

740

6

1049

3

2015

835

7

1131

9

2016

607

18

1025

17

 

Download het COARM rapport (Negentiende jaarverslag overeenkomstig artikel 8, lid 2, van Gemeenschappelijk Standpunt 2008/944/GBVB van de Raad tot vaststelling van gemeenschappelijke voorschriften voor de controle op de uitvoer van militaire goederen en technologie)

Meer info en contact

Diederik Cops
onderzoeker Vlaams Vredesinstituut
Tel. 02 552 45 94
 
Els Roger
Communicatie Vlaams Vredesinstituut
tel. 02 552 45 95 | gsm 0492 22 57 16
 
www.vlaamsvredesinstituut.eu
Het Vlaams Vredesinstituut is een onafhankelijk instituut voor vredesonderzoek bij het Vlaams Parlement.