Militair materieel

Handel in militair materieel is een complex en gevoelig onderwerp waar verschillende belangen samen komen. Om economische redenen, politieke overwegingen en veiligheidsbehoeften wordt die handel niet gebannen. Een controlesysteem met verplichte vergunningen moet wel toelaten om rekening te houden met ethische bezwaren, veiligheidsaspecten, mensenrechten en conflictpreventie.

De term 'militair materieel' omvat een brede waaier aan goederen: van revolvers en machinegeweren, over helikopters en raketten, tot onderdelen van tanks of gevechtsvliegtuigen. We noemen deze goederen ook 'militaire producten', of kortweg 'wapens'. In Vlaanderen worden vooral hoogtechnologische onderdelen voor grotere wapensystemen geproduceerd en uitgevoerd. Het gaat bijvoorbeeld om militaire beeldschermen, nachtkijkers, vliegtuigonderdelen of elektronica.

Buitenlandse wapenhandel is in het federale België een bevoegdheid van de gewesten. Het is dus de Vlaamse Regering die vergunningen uitreikt en het beleid voert. Het is het Vlaams Parlement dat het beleid opvolgt, de wetgeving bepaalt en instaat voor de democratische controle. 

Het Vredesinstituut onderzoekt de wetgeving en het beleid inzake buitenlandse handel in militair materieel en volgt in feiten en cijfers de productie en handel in Vlaanderen. Zo analyseert het instituut in zijn jaarrapport de cijfers over in- uit- en doorvoer van militair materieel in het voorbije jaar. Daarbij leggen we vooral de nadruk op het eindgebruik van die goederen. Het instituut besteedt ook bijzondere aandacht aan het beleid van de Europese Unie: de ontwikkeling van een eengemaakte defensiemarkt en de Europese afspraken voor exportcontrole.

Docuclips

  • Embedded thumbnail for Van Vlaamse makelij: het eindgebruik van Vlaams militair materieel
    Van Vlaamse makelij: het eindgebruik van Vlaams militair materieel
  • Embedded thumbnail for Veiligheidstechnologie: innovatief, maar niet zonder risico
    Veiligheidstechnologie: innovatief, maar niet zonder risico
  • Embedded thumbnail for Belgische wapenhandel, 10 jaar na de regionalisering
    Belgische wapenhandel, 10 jaar na de regionalisering

Factsheets

Publicaties

  • Advies Vlaamse buitenlandse wapenhandel 2017 download (pdf)
  • Policy brief 'Versterking van de wapenuitvoercontroles door betere informatie-uitwisseling' download (pdf)
  • SIPRI Yearbook 2018 - Samenvatting in het Nederlands download (pdf)
  • Overheidssteun voor dual use en militaire O&O. Uitdagingen en implicaties voor het Vlaams beleid download (pdf)
  • Advies over de actualisering van de IWT-richtlijn en over het Vlaamse beleid ten aanzien van steun aan dual use en militaire O&O download (pdf)
  • Towards Europeanised arms export controls? Comparing control systems in EU Member States download (pdf)
  • Advies bij het voorstel van resolutie met het oog op de herziening van het Belgische buitenlandbeleid ten aanzien van het Koninkrijk Saoedi-Arabië download (pdf)
  • Wapenexportcontrole in België. Gelijkenissen en verschillen download (pdf)
  • Vlaamse wapenexportcontrole in Europa. Het complexe vraagstuk van Europese harmonisering download (pdf)
  • Vlaamse buitenlandse wapenhandel 2015 download (pdf)
  • Advies over het jaarlijks verslag van de Vlaamse Regering over de wapenhandel in 2015 download (pdf)
  • Spelregels voor wapenhandel lees verder...
  • Vlaamse buitenlandse wapenhandel 2014 download (pdf)
  • Advies over het jaarlijks verslag van de Vlaamse Regering over de wapenhandel in 2014 download (pdf)
  • SIPRI Yearbook 2015 - Samenvatting in het Nederlands download (pdf)
  • Advies over het jaarlijks verslag van de Vlaamse Regering over de wapenhandel in 2013 download (pdf)
  • Vlaamse buitenlandse wapenhandel 2013 download (pdf)
  • Belgische wapenhandel - Een politiek, economisch en ethisch hangijzer lees verder...
  • SIPRI Yearbook 2014 - Samenvatting in het Nederlands download (pdf)
  • Advies over de beslissing tot aankoop van een nieuw gevechtsvliegtuig voor de luchtcomponent van de Belgische Defensie download (pdf)
  • Revising Export Control Lists download (pdf)
  • Business as usual? download (pdf)
  • SIPRI Yearbook 2013 - Samenvatting in het Nederlands download (pdf)
  • Doorvoer van strategische goederen download (pdf)
  • Vlaamse buitenlandse wapenhandel 2012 download (pdf)
  • Wapenexport naar de Arabische wereld download (pdf)
  • Een Europese agenda voor veiligheidstechnologie: van innovatiebeleid tot exportcontroles download (pdf)
  • SIPRI Yearbook 2012 - Samenvatting in het Nederlands download (pdf)
  • Vlaamse buitenlandse wapenhandel 2011 download (pdf)
  • Van Vlaamse makelij: het eindgebruik van Vlaams militair materieel download (pdf)
  • SIPRI Yearbook 2011 - Samenvatting in het Nederlands download (pdf)
  • De Europese defensiemarkt: een kwestie van efficiëntie en verantwoordelijkheid download (pdf)
  • Vlaamse buitenlandse wapenhandel 2010 download (pdf)
  • Toetsingskader voor een Vlaams decreet inzake de buitenlandse handel in militaire goederen download (pdf)
  • Vlaamse buitenlandse handel in wapens en producten voor tweeërlei gebruik 2009 download (pdf)
  • SIPRI Yearbook 2010 - Samenvatting in het Nederlands download (pdf)
  • Het Belgisch controlestelsel voor tussenhandel in militaire en dual-use goederen download (pdf)
  • Het gemeenschappelijk standpunt over wapenuitvoer in het licht van een ontluikende defensiemarkt download (pdf)
  • SIPRI Yearbook 2009 - Samenvatting in het Nederlands download (pdf)
  • SIPRI Yearbook 2008 - Samenvatting in het Nederlands download (pdf)
  • Economische impact van militaire O&O download (pdf)
  • Vlaamse buitenlandse handel in wapens en goederen voor tweeërlei gebruik 2007 download (pdf)
  • SIPRI Yearbook 2007 - Samenvatting in het Nederlands download (pdf)
  • Een vergelijkende studie van het wapenexportcontrolebeleid: Vlaanderen en zijn buren download (pdf)
  • SIPRI Yearbook 2006 - Samenvatting in het Nederlands download (pdf)
  • Profielschets van de buitenlandse handel in militaire goederen en de defensiegerelateerde industrie download (pdf)
  • Het Vlaams wapenexportbeleid: een analyse van de juridische context download (pdf)
  • SIPRI Yearbook 2005 - Samenvatting in het Nederlands download (pdf)
Overzicht van alle publicaties